अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष यांचे अधिकृत निवासस्थान असलेल्या ‘व्हाईट हाऊस’मध्ये आयोजित करण्यात आलेल्या विशेष ‘वेसक दिन’ (बुद्ध पौर्णिमा) सोहळ्यात ‘आंबेडकर असोसिएशन ऑफ नॉर्थ अमेरिका’ (AANA) या संस्थेने अत्यंत अभिमानाने सहभाग घेतला. जागतिक पातळीवर आणि अमेरिकेच्या इतिहासात व्हाईट हाऊसमधील वेसक दिन सोहळ्यात आंबेडकरी बौद्ध प्रतिनिधींना निमंत्रित करण्याची ही पहिलीच ऐतिहासिक वेळ होती. या ऐतिहासिक सहभागामुळे जगभरातील आंबेडकरी चळवळीत आनंदाचे वातावरण आहे. ‘इंटरनॅशनल बुद्धिस्ट असोसिएशन ऑफ अमेरिका’ (IBAA) आणि ‘व्हाईट हाऊस ऑफिस ऑफ फेथ’ यांच्या संयुक्त विद्यमाने ११ जून रोजी या भव्य सोहळ्याचे आयोजन करण्यात आले होते. या सोहळ्याला अमेरिकेसह जगभरातील बौद्ध धर्मगुरू, भिक्खू संघ, विविध देशांचे राजनैतिक अधिकारी (मुत्सद्दी) आणि अनेक सामाजिक संस्थांचे प्रतिनिधी उपस्थित होते.
बुद्धांच्या शाश्वत शिकवणीचा गौरव
हा सोहळा मूळ बुद्ध पौर्णिमेच्या तारखेपेक्षा काही काळानंतर आयोजित करण्यात आला असला, तरी यामध्ये भगवान बुद्धांचे जन्म, ज्ञानप्राप्ती आणि महापरिनिर्वाण (Passing) यांचा अत्यंत आदराने गौरव करण्यात आला. जागतिक शांतता, मानवी हक्क, प्रज्ञा, करुणा आणि मानवी प्रतिष्ठेसाठी बौद्ध धर्माने दिलेल्या ऐतिहासिक योगदानाचा सन्मान करणे हा या कार्यक्रमाचा मुख्य उद्देश होता.
आंबेडकरी बौद्धांच्या योगदानाला जागतिक मान्यता
या वर्षीच्या सोहळ्याचे सर्वात मोठे आकर्षण म्हणजे, ‘आंबेडकर असोसिएशन ऑफ नॉर्थ अमेरिका’ (AANA) च्या अध्यक्षांना मिळालेले विशेष आमंत्रण. व्हाईट हाऊसच्या व्यासपीठावरून आंबेडकरी बौद्ध विचारांचे प्रतिनिधित्व होण्याची ही पहिलीच घटना आहे. हा सहभाग म्हणजे केवळ एका संस्थेचा सन्मान नसून, अमेरिकेच्या धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक जीवनात आंबेडकरी बौद्धांच्या वाढत्या प्रभावाला आणि योगदानाला मिळालेली ही मोठी जागतिक पावती आहे.
प्रमुख नेत्यांची आणि जागतिक भिक्खू संघाची उपस्थिती
या कार्यक्रमाला ‘व्हाईट हाऊस ऑफिस ऑफ फेथ’ च्या वरिष्ठ सल्लागार पॉला व्हाईट-केन (Paula White-Cain) आणि फेथ डायरेक्टर जेनिफर एस. कॉर्न (Jennifer S. Korn) प्रामुख्याने उपस्थित होत्या. त्यांनी उपस्थित बौद्ध नेत्यांसोबत संवाद साधत आंतरधर्मीय सामंजस्य आणि मानवी सलोख्यावर भर दिला. या सोहळ्यात बौद्ध धर्माच्या तीन मुख्य परंपरांचे—थेरवाद, महायान आणि वज्रयान—प्रतिनिधित्व करणारे जगभरातील आदरणीय भिक्खू संघ एकत्र आले होते, ज्यातून जागतिक बौद्ध समुदायाची एकता आणि विविधता अधोरेखित झाली.
अनेक देशांच्या दूतावासांची हजेरी
कार्यक्रमाचे आंतरराष्ट्रीय महत्त्व लक्षात घेता, भारत, नेपाळ (बुद्धांची जन्मभूमी), थायलंड, कंबोडिया, मंगोलिया यांसारख्या बौद्ध वारसा लाभलेल्या अनेक देशांच्या दूतावासांमधील उच्चपदस्थ राजनैतिक प्रतिनिधी या सोहळ्यात सहभागी झाले होते. या उपस्थितीमुळे बौद्ध मूल्यांचा जागतिक विस्तार पुन्हा एकदा जगासमोर आला.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या स्वप्नांची पूर्ती: स्मिता (अध्यक्ष, AANA)
या ऐतिहासिक प्रसंगी ‘आंबेडकर असोसिएशन ऑफ नॉर्थ अमेरिका’ च्या अध्यक्षा स्मिता यांनी आपल्या भावना व्यक्त करताना सांगितले की:
“व्हाईट हाऊसमधील या ऐतिहासिक वेसक सोहळ्यात सहभागी होताना आम्हाला अत्यंत अभिमान वाटत आहे. हे आमंत्रण केवळ आमच्या संस्थेलाच नव्हे, तर भगवान बुद्धांच्या शिकवणीचे आणि भारतीय संविधानाचे शिल्पकार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या स्वप्नांचे व विचारांचे पालन करणाऱ्या जगभरातील करोडो आंबेडकरी बौद्धांना मिळालेली ही मोठी जागतिक मान्यता आहे. अमेरिकेतील बौद्ध समुदायाच्या विविधतेचा आणि समृद्धतेचा स्वीकार करण्याच्या दिशेने हे एक अत्यंत महत्त्वाचे आणि ऐतिहासिक पाऊल आहे.”
सलोखा आणि धार्मिक स्वातंत्र्याचा संदेश
‘आंबेडकर असोसिएशन ऑफ नॉर्थ अमेरिका’ (AANA) ही संस्था प्रामुख्याने भारतीय वंशाच्या आंबेडकरी बौद्ध अनुयायांचे प्रतिनिधित्व करते. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या विचारांनी प्रेरित होऊन ही संस्था शिक्षण, आरोग्य आणि सामाजिक समतेसाठी सातत्याने कार्यरत आहे. या राष्ट्रीय सोहळ्यातील AANA च्या सहभागामुळे अमेरिकेतील आंबेडकरी चळवळीची दृश्यमानता (visibility) मोठ्या प्रमाणावर वाढली आहे. तसेच धार्मिक स्वातंत्र्य, सर्वसमावेशकता, परस्पर आदर आणि मानवी प्रतिष्ठा ही सामायिक मूल्ये या निमित्ताने पुन्हा एकदा दृढ झाली आहेत. शेवटी, हा ऐतिहासिक आणि संस्मरणीय सोहळा यशस्वी केल्याबद्दल ‘आंबेडकर असोसिएशन ऑफ नॉर्थ अमेरिका’ ने ‘इंटरनॅशनल बुद्धिस्ट असोसिएशन ऑफ अमेरिका’, ‘व्हाईट हाऊस ऑफिस ऑफ फेथ’ आणि उपस्थित सर्व भिक्खू संघाचे मनापासून आभार मानले आहेत.
